MAJOWE ŚWIĘTA

               

              Polskie Symbole Narodowe -   
             otwórz film

GODŁO POLSKI

Polska jest chyba jedynym krajem w Europie, który może precyzyjnie określić datę narodzin swojego godła. Po koronacji Przemysła II, 26 czerwca 1295 r. w Gnieźnie, znak orła stał się herbem zjednoczonego na nowo Królestwa Polskiego. Wizerunek orła Przemysła zachował się na jego królewskiej pieczęci, która widnieje na dokumencie z sierpnia 1295 r. Widać na niej monumentalnego orła z koroną, otoczonego łacińskim napisem  reddidit ipse Deus victricia signa Polonis (Sam Wszechmocny przywrócił Polakom zwycięskie znaki). Biały orzeł w koronie stał się symbolem suwerenności i jedności państwa.

Wizerunek polskiego orła zmieniał się przez wieki.  Po zawarciu unii z Litwą, od czasów panowania Władysława Jagiełły, znakowi orła towarzyszył herb Litwy - jeździec na koniu czyli Pogoń. W czasie zaborów symbol orła był wyznacznikiem ciągłości państwa polskiego oraz dążenia do suwerenności.
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1919 r. o godłach i barwach Rzeczypospolitej Polskiej w art.1 pkt. 1 określiła wygląd polskiego godła: Za herb Rzeczypospolitej Polskiej uznaje się znak orła białego z głową zwróconą w prawo (dla patrzącego w lewo), ze skrzydłami wzniesionemi do góry, ze złotemi szponami, z koroną i dziobem w czerwonem polu prostokątnem. Oficjalne godło RP przypominało orła Stanisława Poniatowskiego i było używane do 1927 r., kiedy powstała nowa wersja według projektu Zygmunta Kamińskiego.
Władze komunistyczne usunęły koronę z głowy orła. Niezbyt udany projekt Janiny Broniewskiej z 1943 r., powszechnie zwany „kuricą” wzorowany był na książęcym sarkofagu władców polskich pochowanych w Płocku i obowiązywał do    1952 r., kiedy to w konstytucji z dn. 22 lipca opublikowano oficjalny herb Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Był to wiernie przerysowany projekt Kamińskiego, tyle że pozbawiony korony.
Po częściowo wolnych wyborach do Sejmu w czerwcu 1989 r., parlament - tzw. Sejm kontraktowy, na swoim posiedzeniu w dniu 29 grudnia 1989 r. zmienił konstytucję, przywracając dawną nazwę państwa - Rzeczpospolita Polska i herb Orzeł Biały w koronie.

                        Barwy narodowe

Barwami Rzeczypospolitej Polskiej są kolory biały i czerwony, ułożone w dwóch poziomych, równoległych pasach tej samej szerokości, z których górny jest koloru białego, a dolny koloru czerwonego. Przy umieszczaniu barw Rzeczypospolitej Polskiej w układzie pionowym kolor biały umieszcza się po lewej stronie płaszczyzny oglądanej z przodu.
Barwy Rzeczypospolitej Polskiej stanowią składniki flagi. Flagą państwową Rzeczypospolitej Polskiej jest prostokątny płat tkaniny o barwach RP, umieszczony na maszcie. Ustalono stosunek szerokości flagi do jej długości 5 : 8.

                        Hymn państwowy

Podczas jednego z kursów literatury słowiańskiej w Paryżu, 26 kwietnia 1842, roku Adam Mickiewicz stwierdził: "Sławna pieśń legionów polskich poczyna się od wierszy, które są godłem historii nowej: Jeszcze Polska nie zginęła, kiedy my żyjemy. Słowa te mówią, że ludzie mający w sobie to, co istotnie stanowi narodowość, zdolni są przedłużać byt swojego kraju niezależnie od warunków politycznych tego bytu, i mogą nawet dążyć do urzeczywistnienia go na nowo..."

Z HISTORII HYMNU
Tekst Pieśni Legionów Polskich we Włoszech, noszącej później tytuł Mazurek Dąbrowskiego lub Jeszcze Polska nie zginęła, powstał między 16 a 19 lipca 1797 roku w miejscowości Reggio nell'Emilia (niedaleko Bolonii), w ówczesnej Republice Lombardzkiej (Włochy). Napisał go Józef Rufin Wybicki - herbu Rogala, potomek rodu osiadłego w XVI wieku na Pomorzu (on sam pochodził z Będomina). Był poetą, dramatopisarzem, kompozytorem, prawnikiem, dyplomatą i działaczem politycznym, uczestnikiem konfederacji barskiej i powstania kościuszkowskiego. W lipcu 1797 roku przyjechał do Lombardii jako współorganizator Legionów Polskich generała Jana Henryka Dąbrowskiego (powstających przy armii francuskiej Napoleona Bonaparte). Pieśń Legionów Polskich we Włoszech została napisana przez Wybickiego dla uświetnienia uroczystości pożegnania odchodzących z Reggio legionistów i tu została odśpiewana po raz pierwszy.
Już w kilka tygodni później, kiedy Wybicki przebywał w Mediolanie, a Dąbrowski z legionistami w Bolonii, generał pisał do przyjaciela: "Żołnierze do Twojej pieśni nabierają coraz więcej gustu i my ją sobie często nuciemy z winnym szacunkiem dla autora". I jeszcze tego samego 1797 roku rozrzucone po całych północnych Włoszech oddziały polskie poznały Pieśń Legionów, która nie tylko zyskiwała sobie coraz większą popularność, ale stawała się nową, mobilizującą siłą. Nie tylko dla wojska... Oto za pośrednictwem emisariuszy przedostających się przez granice kordonów naszych zaborców pieśń trafiła do Warszawy, Krakowa, Poznania i innych miast, by już w kilka miesięcy od chwili swoich narodzin - siać nową wiarę w wolność.
Mazurek Dąbrowskiego - jak nazywano potem tę pieśń - towarzyszył Polakom we wszystkich bitwach kampanii napoleońskiej, a także w 1806 roku, kiedy to Dąbrowski w aurze zwycięzcy znalazł się w Wielkopolsce. Tu mieszkała Basia, która rok później została żoną generała.
Nadszedł czas Księstwa Warszawskiego i już wówczas pieśń Legionów Polskich we Włoszech stała się jakby nieoficjalnym hymnem; taka była jej popularność i legenda z nią związana.
Po upadku Napoleona, w nowo utworzonym Królestwie Polskim pod zarządem księcia Konstantego, brata rosyjskiego cara, próbowano usunąć tę pieśń z narodowej pamięci. Ale już od powstania listopadowego 1831 roku znów powszechnie ją śpiewano, jako jedną z najpopularniejszych pieśni patriotycznych.
W połowie XIX stulecia Mazurek Dąbrowskiego wszedł w nowy niejako okres swoich dziejów, stając się jedną z najważniejszych pieśni narodów słowiańskich. A ściślej mówiąc: stał się pierwowzorem wielu późniejszych hymnów. Ze słynnego zawołania Józefa Wybickiego: "Jeszcze Polska nie umarła, kiedy my żyjemy", korzystali autorzy tekstów pieśni o podobnym charakterze, pieśni przywracających wiarę w niepodległość zniewolonych dotąd Serbów, Czechów, Łużyczan czy Ukraińców. (...)
Od blisko dwóch stuleci nie została wyjaśniona zagadka historyczna dotycząca wszystkich Polaków: skąd się wzięła melodia, którą cały naród uznaje jako swój symbol?
Początkowo sądzono, że melodię tę skomponował książę Michał Kleofas Ogiński (twórca słynnego poloneza - Pożegnanie ojczyzny), potem materiały archiwalne temu zaprzeczyły i do dziś najczęściej autorzy śpiewników i prac naukowych podają określenie "melodia ludowa" (a niektórzy dodają do tego asekuracyjny znak zapytania). Otóż trzeba przypomnieć, że w XVIII wieku mazur był w Polsce tańcem szlacheckim, a nie ludowym. I w warstwie muzycznej należał - jakbyśmy to dziś określili - do sztuki użytkowej, modnej wśród szlachty i bogatego mieszczaństwa. (Nazwa "mazur" pojawiła się po raz pierwszy dopiero około połowy tegoż XVIII stulecia.) Nowe figury taneczne mazura kształtowała też scena teatralna (z którą przez pewien czas współpracował Józef Wybicki jako autor sztuk teatralnych i kompozytor),
a figury te były przenoszone z teatrów do dworów i na salony miejskie.
Myślę, że najbliższe prawdy jest założenie, iż Józef Wybicki dla potrzeb swojego tekstu Jeszcze Polska nie umarła sam opracował znane mu już poprzednio wątki melodyczne, łącząc je w jedną całość formalną. (...)
Podczas jednego z kursów literatury słowiańskiej w Paryżu, 26 kwietnia 1842, roku Adam Mickiewicz stwierdził: "Sławna pieśń legionów polskich poczyna się od wierszy, które są godłem historii nowej: Jeszcze Polska nie zginęła, kiedy my żyjemy. Słowa te mówią, że ludzie mający w sobie to, co istotnie stanowi narodowość, zdolni są przedłużać byt swojego kraju niezależnie od warunków politycznych tego bytu, i mogą nawet dążyć do urzeczywistnienia go na nowo..."
W roku 1978 powstało w Będominie - domu narodzin Józefa Wybickiego - Muzeum Hymnu Narodowego.

23 kwietnia Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich

 23 kwietnia obchodzimy Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich. Święto, ustanowione w 1995 roku przez UNESCO, ma na celu promocję czytelnictwa, sztuki edytorskiej oraz ochrony własności intelektualnej. W tym dniu zachęcamy do sięgania po książki - źródło wiedzy i przyjemności.

Święto książki wywodzi się z Katalonii, a po raz pierwszy zorganizowano je w 1926 roku. Nieprzypadkowo wybrano 23 kwietnia. To ważna data w historii literatury światowej: śmierci Cervantesa, urodzin i śmierci Szekspira a także śmierci Inki Garcilasa de la Vegi. Zgodnie z tradycją katalońską tego dnia mężczyźni obdarowują swoje partnerki czerwoną różą, a one odwzajemniają się  książką. 

W Polsce celebrujemy to święto od 2008 roku z inicjatywy Polskiej Izby Książki.

Dzień ten  odbył się w naszej szkole  pod hasłem przewodnim: „Biblioteka. Otwierasz. Odkrywasz”. Slogan ten miał na celu podkreślenie, że biblioteka to nowoczesna, otwarta przestrzeń, która zaprasza do samodzielnego odkrywania świata wiedzy i kultury. W naszej bibliotece przygotowano dla swoich czytelników wystawę pt. "Portrety Polskich Pisarek i Pisarzy".

Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich

                                                

 

To uroczystość obchodzona w ponad 100 krajach na całym świecie! To święto autorów, ilustratorów, wydawców, książek, Czytelników i czytelnictwa. Tego dnia zazwyczaj odbywa się mnóstwo wydarzeń związanych z czytaniem, spotkań z pisarzami, a dla wielbicieli książek księgarnie przygotowują rozmaite akcje promocyjne, dzisiaj -  w dobie pandemii odbywają się one za pośrednictwem Internetu.

Historia w pigułce – Światowy Dzień Książki

• W Hiszpanii Dzień Książki to od 1930 roku oficjalne święto, a od 1964 roku obchodzi się je we wszystkich krajach hiszpańskojęzycznych.
• 23 kwietnia świętuje się w Katalonii bardzo uroczyście. To dzień jej patrona – Świętego Jerzego. Zgodnie z tradycją tego dnia wręczano kobietom czerwone róże – symbol krwi smoka, którego pokonał Święty Jerzy. Z czasem kobiety też zaczęły dawać podarunki i były to właśnie książki.
• Pomysł organizacji święta zrodził się w Katalonii – w 1926 roku wystąpił z nim wydawca, Vicente Clavel Andres.
• W 1995 roku UNESCO ustanowiło Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich, a stało się to na wniosek rządu Hiszpanii.
• 23 kwietnia to również ważna data dla literatury na całym świecie. W tym dniu, w roku 1616 zmarli: Miguel de Cervantes, William Shakespeare i Inca Garcilaso de la Vega (przy czym datę śmierci Shakespeare’a podaje się według kalendarza juliańskiego,
  a pozostałych dwóch – według gregoriańskiego).
• 23 kwietnia to także rocznica urodzin lub śmierci kilku wybitnych pisarzy, między innymi Vladimira Nabokova , Maurice’a Druona, Halldora Laxnessa, Josepa Pla i Manuela Mejia Vallejo.
• W Wielkiej Brytanii Dzień Książki obchodzony jest marcu. 23 kwietnia to na Wyspach Dzień Świętego Jerzego. Jest on patronem Wielkiej Brytanii i to ważny dzień w narodowym kalendarzu. Dlatego 23 kwietnia Anglia będzie celebrowała Światową Noc Książki. 

A teraz zapraszamy Was do obejrzenia najwspanialszych bibliotek świata:

https://www.vogue.pl/g/949/15-najbardziej-spektakularnych-bibliotek-swiata

Z okazji święta życzymy Wam Drodzy Czytelnicy  pięknych dni, tygodni i miesięcy spędzanych nad lekturą! Niech Was uskrzydla magiczny świat literatury! A czytanie stanie się źródłem dodatkowych pozytywnych energii!

Światowy Dzień Czekolady

 

Lubicie czekoladę??? 12 kwietnia 2026 roku obchodzimy Światowy Dzień Czekolady. W bibliotece szkolnej została zorganizowana wystawa książek zawierających wspaniałe czekoladowe przepisy. Polecane były też inne  książki np.  Anny Onichimowskiej „Dzień Czekolady” oraz jej filmową ekranizację.

Książka i film są pełne magii, możemy poznać dwójkę niezwykłych bohaterów – Monikę i Dawida, których łączy nie tylko przyjaźń, ale też wspólny sekret. Odkrywają bowiem świat, w którym żyją zjadacze poniedziałków, wtorków i kolejnych dni tygodnia. Czy dzieciom uda się spełnić swoje marzenie i cofnąć czas?.  „Dzień czekolady” to opowieść o tęsknocie, miłości i wyobraźni tak potężnej, że niemożliwe staje się możliwe zmieniając życie wszystkich bohaterów na zawsze…

Prezentowane były również inne książki np.  „Gorzka czekolada i inne opowiadania o ważnych sprawach” 

              

                                                  oraz „Charlie i fabryka czekolady”.

A teraz polecamy abyście usiedli  wygodnie z kawałkiem gorzkiej (najzdrowszej!) czekolady i dowiedzcie się czegoś nowego…

Dlaczego warto czytać o czekoladzie?

• Pobudza zmysły – opisy smaku i zapachu działają na wyobraźnię.
• Poprawia humor – podobnie jak jedzenie kostki czekolady.
• Uczy historii – pokazuje drogi handlowe i zmiany kulturowe.

Czekolada i zdrowie

•         Czekolada pobudza i dodaje energii, bo zawiera niewielkie ilości kofeiny.
•         Czekolada jest dobra na kaszel – zawarta w niej teobromina ma właściwości przeciwkaszlowe.
•         Czekolada nie podnosi cholesterolu, mimo, że ma wysoką zawartość tłuszczu.
•         Alergia na czekoladę zdarza się bardzo rzadko.
•         Czekolada poprawia nam humor na wiele sposobów,

Czekolada matematycznie

•          Największa czekolada na świecie powstała w Melbourne (Australia) – było to wielkanocne czekoladowe jajo o wysokości 3 metów.
•          Najcięższa tabliczka czekolady powstała w Derbyshire (Wielka Brytania) w 2011 roku – ważyła 5792 kg, czyli tyle co dwa słonie, miała 29 milionów kalorii i można by było z niej wyprodukować 72045 tabliczek zwykłych rozmiarów.
•          Największa tabliczka czekolady powstała w Splicie (Chorwacja) w 2015 roku – zajmowała powierzchnię 102,43 m2, do jej wykonania potrzebne było ponad 800 kg gorzkiej czekolady.
•         W Belgii – stolicy czekolady – w fabrykach ją produkujących pracuje aż 20 000 osób.
•          Najwięcej czekolady na świecie zjadają Amerykanie – ponad 50% zasobów całego świata, Europa zjada 40%, a 10% – pozostałe kontynenty.
•          Ponad 20% światowej produkcji orzechów oraz 40% produkcji migdałów jest przekazywane producentom czekolady.
•      Aby wyprodukować 1 kilogram czekolady potrzebnych jest aż 800 ziaren kakaowca.

      Czekolada i sławne osoby

•   Montezuma II – aztecki cesarz podobno wypijał dziennie 50 kubeczków

   czekolady z chilli.   
•   Na francuskim dworze zwyczaj picia czekolady wprowadziła hiszpańska księżniczka Anna Austriaczka z rodu Habsburgów, wielkim fanem czekolady był też Król Słońce – Ludwik XIV.
•  Wielkim miłośnikiem czekolady był polski król August II Sas – to prawdopodobnie on wprowadził modę na picie czekolady na Wisłą w pierwszym dziesięcioleciu XVIII wieku.
•  Jeszcze większym miłośnikiem czekolady był Napoleon Bonaparte, który zjadał kosteczkę, ilekroć potrzebował zastrzyku energii.
•  Właściciel jednej z najbardziej znanych amerykańskich fabryk czekolady – Hershey – uniknął tragicznej śmierci na Titanicu, ponieważ w ostatniej chwili odwołał rejs.
•  Podczas II wojny światowej naziści chcieli dokonać zamachu na Winstona Churchilla za pomocą wybuchającej tabliczki czekolady.

Witajcie Modelarze

Zapraszamy na wyjątkową Wystawę Modeli Uzbrojenia i Sprzętu Polskich Sił Zbrojnych zorganizowaną
 w bibliotece szkolnej. To wydarzenie skierowane do uczniów, a w szczególności do  pasjonatów modelarstwa, historii militarnej oraz rekonstrukcji sprzętu wojskowego w różnych skalach.

Szczególne gratulacje kierujemy do ucznia klasy 7a Piotra Majewskiego, autora modelu MUSTANGA oraz Franciszka  Szuchnika autora modelu SHERMAN, PANTERA.

2 kwietnia to Międzynarodowy Dzień Książki Dla Dzieci

 

Otwórz tę czarodziejską książkę na obrazku

przeczytaj i posłuchaj 

zabawa interaktywna

                 

Tradycje Wielkanocy cz. 3

Święcenie pokarmów, czyli polskie zwyczaje wielkanocne nadal żywe

Oprócz Polski tradycja praktykowana jest także w innych krajach: graniczących ze Słowenią austriackich regionach Styrii, Karyntii, południowego Tyrolu oraz Bawarii. Święcone oznacza również uroczyste śniadanie wielkanocne. Zwyczaj ten ma wczesnośredniowieczną tradycję, korzeniami sięgającą prawdopodobnie czasów pogańskich. Błogosławieństwo żywności zgodnie z tradycją sięga VII wieku, z chlebem i jajkami odnotowane od XII wieku. Obrzęd ten znany był w rycie mediolańskim, rzymskim i starohiszpańskim. O przyjęciu w Polsce tego obrzędu potwierdziły źródła z przełomu XIII i XIV wieku.

Dzisiaj święcimy w Kościele tylko symboliczne pokarmy, które mieszczą się w niewielkim, zazwyczaj wiklinowym koszyku. Zawartość takiej święconki może być też różna, w zależności od danego regionu. Nie może jednak zabraknąć: jajek, chleba, kiełbasy lub wędlin, soli, baranka (z masła lub cukru), chrzanu oraz kawałka domowego ciasta. Dawniej święcono wszystkie pokarmy, które miały zostać spożyte w czasie wielkanocnego śniadania! Obecnie w wielu miejscowościach święcenie potraw odbywa się nie wewnątrz, a przed kościołem, gdzie na wystawionych stołach na czas obrzędu wierni pozostawiają koszyki. Błogosławieństwo potraw w tradycyjnej formie przetrwało do dnia dzisiejszego w południowej Austrii, na terytorium Słowenii w regionach zamieszkałych przez Koczewarów oraz południowych Niemczech i Polsce.

W całej Polsce na stole wielkanocnym obok mięs i ciast stawia się koszyk ze święconką, drobne różnice wynikają tylko z lokalnych tradycji. Śniadanie wielkanocne rozpoczyna zwyczaj dzielenia się poświęconym jajkiem, podobny w swej formie i symbolice do bożonarodzeniowego łamania się opłatkiem. Dawny zwyczaj na wsiach nakazywał, aby wracając ze święconym obejść dom trzy razy, zgodnie ze wskazówkami zegara, co miało wypędzić złe moce z gospodarstwa. W zamożnych domach na stole znajdowało się pieczone prosię, często z pisanką w pysku. Obok stały półmiski z mięsiwem, szynką, kiełbasą oraz ciasta. Głównym ciastem wielkanocnym do dzisiaj pozostała babka drożdżowa, tzw. baba wielkanocna.

Tradycje Wielkanocy cz. 2

Święta Wielkanocne obfitują w tradycje i zwyczaje ludowe, z których część jest wciąż żywo kultywowana, a część coraz bardziej zanika. Wciąż jednak święcimy pokarmy, malujemy pisanki, zanosimy palemki do kościołów i oblewamy się wodą w Lany Poniedziałek.

Dziś przedstawiamy: 

 

Malowanie jajek – barwne zwyczaje Świąt Wielkanocnych

Wielkanocne tradycje w Polsce to również zwyczaj malowania jajek na Święta. Jeden z tych, którego za dziecka wyczekiwało się z wielką niecierpliwością. Wywodzi się jeszcze ze starosłowiańskich wierzeń, gdzie jajko miało bardzo ważne znaczenie. Symbolizowało siły witalne i podobnie jak dzisiaj – początek nowego życia. Pośredniczyło między światem ludzkim, a duchów i bogów. Obecnie wszystkie kolorowe jajka zwiemy pisankami, ale powinniśmy rozróżnić wśród nich:

• Kraszanki – występują w północnej części Polski, zwane malowankami i byczkami. Nazwa pochodzi od słówka „krasić”, czyli „barwić”, bo kraszanki to jajka gotowane w barwnym wywarze – dawniej uzyskiwanym tylko z naturalnych składników, takich jak łupiny cebuli, kora dębu, łupiny włoskiego orzecha, sok z buraka czy pędy młodego żyta. Często wydrapuje się na nich przeróżne wzory.
• Nalepianki – popularne w Krakowskiem i Łowickiem, to jaja zdobione kolorowymi wycinankami z papieru.
• Oklejanki – spotykane w części mazowieckiej, to wydmuszki oklejone rdzeniem sitowia i kolorową włóczką, co tworzy piękne ornamenty.

Jak ładnie pomalować lub ozdobić w inny sposób jajka na Wielkanoc - praktyczny poradnik


Dawnej to wyłącznie kobiety zdobiły jajka na Wielkanoc, a mężczyznom nie wolno było nawet wchodzić do pokoju, gdzie je malowano! Kiedyś barwiono je tylko na kolor czerwony, bo według legendy Maria Magdalena, po zmartwychwstaniu Chrystusa, radośnie spostrzegła, że wszystkie zakupione przez nią jajka zabarwiły się na czerwono. Dzisiaj, zwyczaj malowania jajek na Wielkanoc wciąż jest żywy, ale barwi się je na różne kolory.

Pisanki były również przedmiotem zabawy! Do dzisiaj w niektórych domach bawimy się w tak zwaną „walatkę”, która polega na stukaniu się czubkami jajek lub toczeniu pisanek po stole, tak by się zderzyły. Wygrywa ten, którego jajko rozbiło pisankę przeciwnika.